Η Τουρκία έκλεισε τον εναέριο χώρο της στα ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη μετά τις 31 Μαΐου, αποκάλυψε ο Ταγίπ Ερντογάν στη σύνοδο των G20, στο Τορόντο.
Προ ημερών, μάλιστα, η Άγκυρα απαγόρευσε τη διέλευση ισραηλινού αεροσκάφους που μετέφερε 100 αξιωματικούς με προορισμό το Άουσβιτς, αναγκάζοντάς το να κάνει παράκαμψη για να φτάσει στην Πολωνία!
Το περιστατικό αποκαλύφθηκε την Κυριακή από την εφημερίδα "Γεντιόθ Αχρονότ", αλλά το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας απέφυγε να το σχολιάσει, για να μη ρίξει κι άλλο λάδι στη φωτιά.
Πηγές της τουρκικής κυβέρνησης διευκρίνιζαν ότι η απαγόρευση πτήσεων αφορά μόνο πολεμικά και όχι πολιτικά αεροσκάφη του Ισραήλ. Όμως, πολιτικοί και στρατιωτικοί κύκλοι του Τελ Αβίβ έκαναν λόγο για μείζον πλήγμα στη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών, που γεννά ερωτήματα "κατά πόσον η Τουρκία εγκαταλείπει τη Δύση και στρέφεται στην Ανατολή".
Στη σύνοδο του Καναδά, ο Τούρκος πρωθυπουργός επανέλαβε την αξίωση της χώρας του από το Ισραήλ να "ζητήσει συγνώμη" για τη θανάτωση 9 ακτιβιστών στο "Μαβί Μαρμαρά". Εσπευσε ωστόσο να καθησυχάσει πως η Τουρκία δεν έγινε "αντι-δυτική" ούτε εγκατέλειψε το όραμα της εισόδου στην ΕΕ. Παράλληλα, ο Ερντογάν ευχήθηκε το ταξίδι του Βενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον στις αρχές Ιουλίου να παράγει "θετικά αποτελέσματα" ως προς την άρση του εμπάργκο στη Γάζα.
Σε κάθε περίπτωση, η επιθετική τουρκική συμπεριφορά προβληματίζει ιδιαίτερα την Ουάσιγκτον για το κατά πόσον η Τουρκία παραμένει τμήμα του "δυτικού συστήματος". "Εμείς πιστεύουμε πως η Τουρκία παραμένει προσηλωμένη στο ΝΑΤΟ, στην Ευρώπη και στην ΕΕ, αλλά θα πρέπει να το αποδείξει", τόνισε στο πρακτορείο "Ασοσιέτεντ" ο Φίλιπ Γκόρντον, βοηθός υπουργός του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί θεμάτων Ευρώπης και Ευρασίας.
Ο ίδιος συνεργάτης του Ομπάμα αποκάλυψε ότι υπάρχει βαθύς προβληματισμός στην Ουάσιγκτον για τον σημερινό προσανατολισμό της Τουρκίας και για το κατά πόσον θέλει να διατηρήσει τη στρατηγική συμμαχία της με τις ΗΠΑ. Δεν έκρυψε άλλωστε τη δυσφορία μελών της κυβέρνησης και του Κογκρέσου για την αρνητική ψήφο της Άγκυρας στο Σ. Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις κυρώσεις στο Ιράν.
Κυρώσεις
Ο Τούρκος πρέσβης στην Ουάσιγκτον, Ναμίκ Ταν, χαρακτήρισε "άδικες" τις δηλώσεις του αμερικανού υφυπουργού. Ισχυρίστηκε πως ήταν αναγκασμένος να ψηφίσει κατά των κυρώσεων, από τη στιγμή που Τουρκία και Βραζιλία ανέλαβαν μεσολαβητική πρωτοβουλία στην Τεχεράνη.
Χωρίς ουσιαστική πρόοδο φαίνεται πως ήταν και η επαφή Ομπάμα - Ερντογάν στο πλαίσιο του G20. Ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε στο πρακτορείο "Ανατολή" πως οι συζητήσεις τους περιστράφηκαν γύρω από το "μοντέλο των τουρκο-αμερικανικών σχέσεων", τη συνεργασία κατά του ΡΚΚ και τα προβλήματα της Μέσης Ανατολής.
Την ανησυχία των ΗΠΑ για τα τεκταινόμενα στην Τουρκία επιβεβαιώνει ο διορισμός ως πρέσβη στην Αγκυρα του Φράνσις Ρικιαρντόνε, ενός διπλωμάτη με βαθιά γνώση της γειτονικής χώρας. Ο απερχόμενος πρέσβης Τζέιμς Τζέφρι θα μετατεθεί στη Βαγδάτη ύστερα από το τυπικό "ok" του Κογκρέσου.
Γιάννης Παπαδάτος







